مردی از ملکوت:عارف کامل، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی رحمه الله علیه

بر تارک وادی اخلاق و عرفان، نام بزرگ مردی می درخشد که در طول حیات پربرکت خویش، مصداق سالِک کوی دوست بود و در این سیرالهی خویش، شیفتگان مستعدّی رانیز همراه خود ساخت تا آنها را به سرمنزل مقصود برساند. میرزا جوادآقا ملکی تبریزی، استاد اخلاق حضرت امام خمینی رحمه الله ، از عارفان و بزرگانی است که تاریخْ او را از یاد نخواهد برد؛ عزیزی که الگوی رفتاریِ بسیاری از جویندگان و ره پویان حق بوده و هست.

تولد:

از تاریخ دقیق تولد میرزا جوادآقا ملکی تبریزی، اطلاع چندانی در دست نیست، ولی تاریخ نویسان، سال های آخر قرن سیزدهم هجری قمری را، به عنوان ایام تولد ایشان ذکر کرده و نوشته اند که این استاد بزرگ، در سال ۱۳۱۲ق در روزهای جوانی خویش به سر می بردند. در اواخر قرن سیزدهم، تولد نوزادی که جواد نام گرفت، شهر تبریز و خاندان بزرگ ملک التجار تبریزی، معروف به مَلکی را رونقی دوباره بخشید و موجی از شادی و شوق آفرید.

تحصیلات:

تحصیلات ابتدایی و نیز تحصیلات دوره عمومی علوم اسلامیِ میرزا جوادآقا ملکی تبریزی، در شهر تبریز گذشت. پس از آن این عالم فرزانه، به شهر نجف مهاجرت کرد و چون کبوتری سبک بال، در جوار مولایش، امیرمؤمنان آشیانه گزید. میرزا جوادآقا، در روزگار اقامت خویش در این شهر نورانی، به تکمیل تحصیلات و نیز تهذیب و تزکیه خویشتن پرداخت ودر این راه، در پرتو هدایت های الهی از محضر بهترین استادان و فرهیختگان جهان اسلام در آن عصر، بهره مند گردید.

استادان:

مرحوم میرزا جوادآقا ملکی تبریزی، معارف دین را از برجسته ترین ونامدارترین استادان عصر خود فرا گرفت. در علم تاریخ، حدیث و راوی شناسی، از محضر میرزا حسین نوری، نویسنده شهیر جهان اسلام و نگارنده کتاب های مُستَدرکُ الوسائل، النجم الثاقب و آثارمهم دیگر بهره ها جست.

ایشان هم چنین در دانش فقه، از حضرت آیت اللّه حاج آقا رضا همدانی و در علم اصول، از درسِ استاد بزرگ حوزه، آخوند ملا محمدکاظم خراسانی، خوشه های فراوانی چید و خرمنی از معرفت دینی را گرد آورد.

استاد اخلاق:

تربیت و تهذیب، در کنار تعلیم وآموزش های علمی و حتی پیش از آن، ضروری و حتمی است.ضرورت این مسأله تا آن جاست که خداند متعال درآیات متعددی، رسالت پیامبران را در چند مورد ذکر می کند که یکی از آن ها، پرورش انسان هاست و این امر قبل از یاد دهی و آموزش آن ها مطرح شده است. مرحوم میرزا جوادآقا ملکی نیز که عشق وصال یار او را از دیار خود کوچ داده بود، در شهر نجف به دنبال فرزانه ای اهل دل می گشت که امانت الهی و گوهر وجودی خویش را شکوفا سازد.

مرحوم میرزا، پس از مدتی به محضر استاد بزرگ اخلاق و عرفان، ملاحسین قلی همدانی بار یافته و به مدت چهارده سال همراه ایشان می گردد. شدت تأثیر مرحوم همدانی در این شاگرد جوان چنان بوده که از او عارفی به تمامْ معنا و استادی بزرگ می سازد.

شاگردان:

دانش آموختگان محضر میرزای ملکی، هر کدام چون ستاره ای تابان، در آسمان علم و معرفت درخشیدند و با عمل به دستورات استاد، توشه های فراوانی اندوختند. از بزرگ ترین شاگردان ایشان می توان از حضرت امام خمینی رحمه الله ، آیت اللّه خوئی، آیت اللّه مرعشی نجفی، آخوند ملاعلی همدانی، حاج شیخ عباس تهرانی، حاج حسین فاطمی، سیدمحمود مدرسی، حاج میرزا عبداللّه شالچی و دیگر بزرگان نام بُرد.

نظر علامه طباطبایی درباره مرحوم ملکی تبریزی:

آیت الله ملکی تبریزی

آیت الله ملکی تبریزی

مرحوم علامه طباطبایی، در مقدمه ای که بر کتاب المراقبات مرحوم ملکی تبریزی می نویسند، از ایشان به بزرگی و نیکی یاد کرده و با عبارت بسیار والا، آن استاد فرزانه را چنین می ستایند: «این کتاب، دریای لبریزی است که در سنگ و پیمانه نگنجد و مؤلف آن، پشوای والا مقامی است که بلندای شخصیت او، با هیچ مقیاسی قابل اندازه گیری نیست».

آثار میرزا جواد آقا ملکی:

از عارف فرزانه، استاد بزرگ اخلاق، میرزا جوادآقا ملکی تبریزی، آثار بسیار سودمند و گران مایه ای به یادگار مانده که مطالعه آن برای اهل معنا، سودمند خواهد بود. برخی از آثار ایشان عبارتند از:

اسرار الصلاة، حاوی هزار نکته از اسرار نماز؛ المراقبات فی اعمال السنة، بیان گر اعمال ماه های مختلف و آثار و برکات روحی و معنوی آن هاست؛ رساله لقاءاللّه ، رساله ای درباره حج و حاشیه فارسی بر غایةُ القصوی (ترجمه العروة الوثقی)و…

مطالب مرتبط
زندگینامه آیت الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی
زندگینامه آیت الله حاج سید محمد حسین حسینی طهرانی حضرت علامه آیت الله حسینی طهرانی در سال 1345 قمری در طهران دیده به جهان گشود. پدر ایشان مرحوم آیت الله حاج ...
ادامه مطلب
شیخ کلینی
شیخ کلینی ابو جعفر محمد بن یعقوب بن اسحق رازی معروف به « ثقه الاسلام »، « شیخ مشایخ شیعه »، « رئیس محدثان علمای امامیه »، از مروجین مذهب ...
ادامه مطلب
آیت الله جعفر سبحانی تبریزی
شناسنامه: نام کامل جعفر سبحانی لقب آیت‌الله‌العظمی جعفر سبحانی تبریزی نسب خیابانی خویشاوندان سرشناس شیخ محمدحسین خیابانی (پدر) تاریخ تولد ۲۰ فروردین ۱۳۰۸ (۸۶ سال) زادگاه تبریز  ایران محل تحصیل قم محل زندگی قم تحصیلات: پس از فراغت از ...
ادامه مطلب
حکیم سید ابوالقاسم میرفندرسکی رحمه الله علیه
حکیم سید ابوالقاسم میرفندرسکی رحمه الله علیه تولد و تحصیل: حکیم ماهر و فقیه فاضل سید ابوالقاسم حسینی معروف به « میرفندرسکی» از چهره های درخشان حکمت و عرفان به شمار می ...
ادامه مطلب
زندگینامه آیت الله حاج سید محمد حسین حسینی
شیخ کلینی
آیت الله جعفر سبحانی تبریزی
حکیم سید ابوالقاسم میرفندرسکی رحمه الله علیه
pixelstats trackingpixel